Het zal wel stress zijn.

Ja. En dan?

We horen het overal: bij de huisarts, op verjaardagen, in gesprekken met vriendinnen.“ Het zal wel stress zijn.” En daarmee is het gesprek meestal klaar.

Want stress is handig. Het is vaag genoeg om álles onder te schuiven. Slecht slapen? Stress. Hoofdpijn? Stress. Moe, onrustig, kort lontje, geen focus? Stress. Klaar. Volgende.

Maar zo werkt het natuurlijk niet.

Stress is geen oorzaak.

Stress is een signaal. Een gevoel. Het is de uitkomst van wat er al langer gebeurt.

We gebruiken het alsof het het probleem is – alsof jij tekortschiet omdat je creatiever, rustiger of veerkrachtiger moet zijn. Alsof het een individueel falen is. Terwijl stress eigenlijk zegt: er klopt iets niet in hoe je leven is ingericht.

We leven in een tijd waarin bijna iedereen “stress heeft,” maar bijna niemand nog vraagt: waarom eigenlijk? Wat gebeurt daaronder? Wat stapelt zich op? Wat wordt al jaren genormaliseerd?

Stress ontstaat niet uit het niets

Stress komt niet zomaar. Het is de biologisch ingebouwde manier waarop je lichaam je waarschuwt dat je te lang te veel vraagt van jezelf. Het is geen vijand, het is een boodschapper.

Kortdurende stress is prima. Sterker nog: stress is evolutionair en biologisch nodig.

Stress is een oerinstinct

Stress (de ‘vecht-of-vlucht-reactie’) is bedoeld om je te helpen overleven: als je een roofdier tegenkomt, een dreigend gevaar, een acute crisis. Cortisol en adrenaline schieten omhoog, je lichaam maakt energie vrij, je focus verscherpt, je reageert. Dit is handig en zinvol.

Het wordt pas problematisch als het chronisch wordt  als je lichaam continu in die staat blijft hangen zonder echt herstelmoment.

Chronische stress = dag in dag uit in de “aan-stand” staan. Je lichaam krijgt geen tijd om te herstellen. Dat put uit. Dat zorgt voor hoofdpijn, slecht slapen, een kort lontje, verlies van focus, buikklachten en energiepeil dat steeds lager zakt. Het heeft consequenties voor je gezondheid, je hormonen, je immuunsysteem en je mentale veerkracht. (NHG)

Stress is geen hype. Het is meetbaar gegroeid. 📈

Het is geen verbeelding. Uit cijfers van onder andere het RIVM en het CBS blijkt dat het aantal mensen met langdurige stress- en burn-outklachten de afgelopen jaren blijft stijgen.

Niet alleen jongeren, maar juist ook volwassenen tussen de 35 en 55 jaar scoren hoog. Vooral vrouwen rapporteren vaker vermoeidheid, mentale overbelasting en stress gerelateerde klachten. Werkdruk, zorgtaken en hormonale veranderingen spelen daarin een grote rol.

Dus nee, stress is niet “gewoon iets van nu en dan” – het is inmiddels een structureel gezondheidsprobleem geworden.

Stress en hormonen: wat gebeurt er bij vrouwen in de perimenopause?

Rond de perimenopause (de overgangsfase vóór de echte menopauze) verandert je lichaam ingrijpend: hormonen schommelen, en dat heeft effecten op hoe stress wordt ervaren.

• Tijdens deze fase kunnen de hormonen zoals oestrogeen en progesteron enorm fluctueren. Dit beïnvloedt je zenuwstelsel en stressreacties.

• Hormonale veranderingen kunnen leiden tot symptomen die veel lijken op stress: angst, slecht slapen, stemmingswisselingen, geheugenproblemen (brain fog).

• Studies laten zien dat bijna de helft van peri- en post-menopauzale vrouwen fysieke en mentale uitputtingsklachten rapporteert, veel meer dan bij vrouwen vóór deze fase.

Het lichaam in deze periode zoekt een nieuwe balans, en dat kan extra gevoelig maken voor stress – zelfs als de externe omstandigheden niet drastisch anders zijn.

Belangrijk: dit is geen “zwakte” of persoonlijke fout. Het is biologie.

Dus wat kun je echt doen?

1) Erkennen wat stress is

Het is een signaal, geen falen. Het vertelt je dat wat je nu doet niet duurzaam is.

2) Herstel laten meerekenen

Stress verminderen is niet alleen minder doen, maar ook meer herstellen:

• echt slapen (ritme, routine)

• pauzes nemen

• grenzen leren zien en bewaken

• milde beweging (wandelen, yoga)

• ademhalingsoefeningen (echt, niet gehaast)

3) Mindful leven helpt

Mindfulness en aandacht voor je lichaam helpen je signaalfunctie van stress te resetten. Dat betekent niet altijd meditatie zitten, maar simpelweg merken wat er gebeurt zonder meteen te oordelen.

4) Hormonen & lichaam mee laten tellen

Voor vrouwen in de overgangsfase kan begeleiding helpen om de hormonale kant van de stressreactie te begrijpen en manieren te vinden om de balans te ondersteunen – niet door harder te proberen, maar door slimmer naar je lichaam te luisteren.

Stress vraagt om aandacht, niet om nóg een tip

Heel veel oplossingen die we horen gaan over managen, optimaliseren of presteren, alsof stress een wedstrijd is die je moet winnen. Maar stress is juist een signaal dat er iets anders in je leven aandacht nodig heeft.

Daarom is mijn kijk simpel:

Zolang we alles blijven wegzetten als “stress”, blijven we om het echte gesprek heen draaien.

We plakken pleisters op symptomen terwijl er iets diepers speelt.

Stress is niet de vijand.

Stress is de boodschapper.

En boodschappers negeren?

Zelden een goed idee.

Wil je hier écht iets mee doen?

In mijn 12-weken traject duiken we niet alleen in wat je eet, maar in hoe je leeft. We kijken naar je slaap, je herstel, je dagritme, je hormonen, je grenzen en je gewoontes. Want stress verminderen is geen quick fix, het is levensstijlwerk.

👉 Je leert niet alleen wat stress doet, maar waarom het gebeurt en hoe je je lichaam en systeem echt kunt ondersteunen – stap voor stap, niet zweverig. :)