Waarom grenzen aangeven zo lastig is als je gewend bent alles zelf te dragen

In het vliegtuig zeggen ze het altijd zo netjes: zet eerst je eigen zuurstofmasker op, voordat je een ander helpt.

Heel logisch. Niemand kijkt daar raar van op.

Maar in het dagelijks leven doen veel vrouwen precies het tegenovergestelde. Eerst de kinderen, eerst je werk, eerst je partner, eerst die vriendin die appt, eerst die afspraak waar je eigenlijk geen ruimte voor hebt. En ergens daarna, als er nog een klein restje energie over is, kom jij misschien ook nog even aan de beurt.

Alleen is dat restje vaak op. Foetsie. Weg. En dan vraag je je af waarom je zo moe bent, sneller geïrriteerd reageert of ’s avonds op de bank zit met zo’n hoofd dat maar door blijft ratelen.

“Ik weet het wel, maar ik vind het zo lastig om nee te zeggen”

Deze zin hoor ik vaak in gesprekken.

“Ik weet het wel hoor, maar ik vind het zo lastig om nee te zeggen.”

En eerlijk, ik snap hem. Want nee zeggen klinkt simpel, tot er iemand tegenover je staat die iets van je nodig heeft. Dan komt dat stemmetje. Straks vinden ze me egoïstisch. Straks stel ik iemand teleur. Straks denken ze dat ik moeilijk doe. Dus je zegt toch maar ja.

Je draagt het wel weer. Je regelt het wel weer. Je schuift jezelf nog wel een keer opzij.

Niet omdat je zwak bent. Juist niet. Vaak zijn dit vrouwen die ontzettend veel aankunnen. Die sterk zijn, loyaal, betrokken en altijd hun best doen om de boel draaiende te houden.

Maar daar zit ook meteen de valkuil.

Want als jij altijd degene bent die alles opvangt, wie vangt jou dan op?

Alles zelf dragen lijkt sterk, maar het kost je ook wat

Sommige vrouwen hebben dit vooral op hun werk. Ze nemen extra taken aan, zeggen ja tegen dingen waar ze eigenlijk geen ruimte voor hebben en blijven maar leveren, ook als hun hoofd allang vol zit.

Bij anderen speelt het meer thuis. Iedereen heeft iets nodig, er moet van alles geregeld worden en voordat je het weet ben jij degene die overal aan denkt. School, eten, afspraken, was, appjes, emoties van anderen, gezellig blijven doen. Hup, door.

En soms is het allebei. Dan wordt het helemaal een lekker feestje. Werk vraagt veel, thuis vraagt veel en jij probeert ondertussen ook nog een beetje leuk mens te blijven. Nou, succes ermee.

Dat klinkt misschien luchtig, maar dit is precies waar veel vrouwen vastlopen. Niet ineens met een grote klap, maar langzaam. Steeds een klein beetje over je grens heen. Steeds een beetje minder ruimte voor jezelf.

Tot je lichaam op een gegeven moment zegt: hallo, gaan we nog luisteren of moet ik even harder gaan schreeuwen?

Je lijf praat vaak eerder dan je hoofd

Grenzen zitten niet alleen in je agenda. Ze zitten ook in je lichaam.

Je merkt het misschien aan hoofdpijn, spanning in je schouders, korter reageren, slechter slapen, meer snaaien, een opgejaagd gevoel of gewoon dat je veel minder kunt hebben dan normaal.

En ja, hormonen kunnen daar ook in meespelen. Zeker in bepaalde fases van je cyclus of richting de overgang kan je lichaam gevoeliger reageren op stress, prikkels en te weinig herstel. Dat betekent niet dat je ineens “lastig” bent of dat je jezelf aanstelt. Het betekent dat je lichaam meer vraagt om rust, ritme en ruimte.

Ik herken dat zelf ook.

De week voor mijn menstruatie of tijdens mijn menstruatie heb ik soms veel meer behoefte om me terug te trekken. Niet dramatisch, niet zielig, gewoon even minder prikkels en meer rust. Vroeger kon ik dan denken: kom op, stel je niet aan. Gewoon doorgaan.

Maar dat werkte dus precies averechts.

Meer hoofdpijn. Meer spanning in mijn lijf. Meer kort lontje.

Nu kies ik in die periode veel bewuster voor mezelf. Niet omdat ik niks meer kan, maar omdat ik mezelf serieuzer neem. Als mijn lijf aangeeft dat het wat rustiger mag, hoef ik daar niet eerst drie waarschuwingen en een halve instorting voor te krijgen.

Dat is ook grenzen aangeven.

Niet alleen tegen een ander zeggen: “Nee, dat lukt me niet.”

Maar ook tegen jezelf zeggen: “Ik hoef mezelf niet steeds over mijn eigen grens heen te duwen om te bewijzen dat ik sterk ben.”

Schuldgevoel is vaak de grootste saboteur

Veel vrouwen weten best wat ze nodig hebben. Daar zit het probleem vaak niet.

Ze weten dat ze rust nodig hebben. Ze weten dat ze vaker nee mogen zeggen. Ze weten dat ze niet altijd alles hoeven op te lossen voor iedereen.

Maar dan komt het schuldgevoel.

Want wat als iemand teleurgesteld is? Wat als ze je minder aardig vinden? Wat als je partner, collega, vriendin of kind merkt dat jij even niet beschikbaar bent?

Daar gaat het vaak mis.

Je voelt je verantwoordelijk voor de sfeer, voor het gemak van de ander, voor de reactie die misschien komt. Dus neem je liever zelf de spanning dan dat je iemand anders even ongemak laat voelen.

Alleen betaal jij dan de rekening.

Met je energie. Je humeur. Je lijf. Je hoofd. Je slaap. Je zin in dingen.

En dat is precies waarom grenzen aangeven niet alleen gaat over “nee leren zeggen”. Het gaat ook over leren verdragen dat een ander misschien even iets vindt van jouw nee.

Dat is ongemakkelijk, ja. Maar jezelf telkens voorbijlopen is uiteindelijk nog veel ongemakkelijker.

Kleine oefening: waar zeg jij ja terwijl je nee voelt?

Pak even pen en papier, of open je notities op je telefoon. Niet te ingewikkeld maken, we gaan geen heel therapeutisch circus optuigen.

Schrijf deze drie zinnen op en vul ze eerlijk in:

1. Ik zeg vaak ja tegen…Bijvoorbeeld werkafspraken, appjes, sociale dingen, extra taken, verwachtingen thuis of mensen die iets van je nodig hebben.

2. Eigenlijk voel ik dan…Ben je moe? Geïrriteerd? Gespannen? Bang dat iemand boos wordt? Schuldig? Of voel je gewoon meteen: ik wil dit eigenlijk niet?

3. Een kleine grens die ik deze week kan oefenen is…Maak hem klein. Echt klein. Niet meteen je hele leven omgooien. Denk aan: “Ik reageer morgen op dat appje”, “Ik kijk eerst in mijn agenda voordat ik ja zeg”, of “Ik zeg eerlijk dat ik er nu geen ruimte voor heb.”

Een grens hoeft niet hard of kil te zijn. Je hoeft niet ineens als een soort ijskoningin door het leven. Een grens kan ook rustig zijn.

Zoals:

“Lief dat je het vraagt, maar deze week lukt het me niet.”

“Ik moet daar even over nadenken, ik kom erop terug.”

“Vandaag heb ik echt even rust nodig.”

“Dat past nu niet voor mij.”

Kort, duidelijk en zonder een heel betoog erbij. Want dat doen we ook vaak hè, uitleggen tot we erbij neervallen. Alsof onze nee pas geldig is als we er een PowerPointpresentatie bij leveren.

Niet nodig.

Zorgen voor jezelf is niet hetzelfde als anderen laten vallen

Dit is misschien wel de belangrijkste.

Voor jezelf kiezen betekent niet dat je ineens egoïstisch bent. Het betekent niet dat je niemand meer helpt, nergens meer voor openstaat of alleen nog maar aan jezelf denkt.

Het betekent dat jij jezelf óók meeneemt.

Dat je niet pas gaat voelen wat je nodig hebt als je al op bent. Dat je niet wacht tot je lichaam met hoofdpijn, spanning of vermoeidheid moet gaan roepen. Dat je jezelf niet steeds als laatste op de lijst zet en dan verbaasd bent dat je leegloopt.

Want als jij altijd als laatste zuurstof krijgt, moet je niet gek opkijken dat je op een gegeven moment naar adem hapt.

En nee, dit los je meestal niet op door één keer nee te zeggen en daarna ben je klaar. Was het maar zo simpel. Het is oefenen. Voelen. Eerlijk kijken naar je patronen. En stap voor stap leren dat jouw rust, energie en grenzen er ook toe doen.

Niet morgen. Niet als iedereen tevreden is. Niet als je agenda eindelijk leeg is.

Nu ook al.

Wil je hier eens rustig naar kijken?

Herken je dit en merk je dat je steeds weer over je eigen grens gaat, terwijl je ergens wel voelt dat het anders mag?

Dan kunnen we daar samen eens naar kijken in een gratis kennismakingsgesprek.

Je hoeft het niet allemaal alleen uit te vogelen. Soms helpt het al als iemand even met je meekijkt en de juiste vragen stelt.

Plan gerust een gratis kennismakingsgesprek in als je voelt: ja, dit gaat eigenlijk best wel over mij.